Hvað er jákvæð styrking (Positive reinforcement)
Jákvæð styrking er hjartað í nútíma hundaþjálfun. Hér er hvað hún er í raun, hvað rannsóknir segja um hana, og af hverju hún byggir bæði færni og traust.
- Jákvæð styrking þýðir að gefa hundinum eitthvað gott um leið og hann gerir rétt.
- Rannsóknir sýna að hún virkar að minnsta kosti jafn vel og harðar refsingar, án velferðarkostnaðar fyrir hundinn.
- Hún byggir líka öruggara samband milli hunds og eiganda.
Jákvæð styrking er orðið sem þú heyrir alls staðar í nútíma hundaþjálfun, en hvað þýðir það eiginlega? Í grunninn er þetta einfalt: þegar eitthvað gott gerist um leið og hundurinn sýnir hegðun sem þú vilt, þá gerir hundurinn meira af þeirri hegðun. Þú ert ekki að múta honum, þú ert að segja honum skýrt hvað borgar sig.
Hvað þýðir jákvæð styrking?
Jákvæð styrking er ein af grunnstoðunum í því hvernig dýr læra. Hundurinn gerir eitthvað, til dæmis sest niður, og strax á eftir kemur eitthvað sem honum þykir gott. Verðlaunin eru alltaf af einum af þremur toga: matur, félagsleg umbun eins og hrós og klapp, eða leikur með dóti. Heilinn tengir hegðunina við góðu afleiðinguna, og líkurnar á að hundurinn setjist aftur aukast. Þú stýrir því einfaldlega hvað borgar sig að gera.
Virkar þetta betur en gamla leiðin?
Hér er heiðarlega svarið. Þegar rannsakendur hafa borið jákvæða þjálfun beint saman við harðar aðferðir eins og rafmagnsólar, kemur jákvæða leiðin að minnsta kosti jafn vel út, og oft betur. Í einni þekktri rannsókn með 63 hundum reyndust rafmagnsólar ekki skila neinum ávinningi umfram verðlaunaþjálfun, jafnvel þegar kom að innkalli og því að stoppa elti, einmitt vandamálunum sem ólarnar eru seldar fyrir (Cooper og félagar, 2014). Á sama tíma sýndu hundar sem þjálfaðir voru með hörku mun meiri streitueinkenni (Vieira de Castro og félagar, 2020). Með öðrum orðum, þú tapar engu á að velja mildari leiðina, og hundinum líður betur.
Tímasetningin skiptir öllu. Verðlaunaðu innan einnar sekúndu frá því að hundurinn gerir rétt, því annars getur hann tengt verðlaunin við ranga hegðun. Notaðu lítil og góð verðlaun svo þú getir endurtekið oft án þess að metta hann.
Það byggir líka sambandið
Jákvæð þjálfun snýst ekki bara um færni, hún hefur líka áhrif á sambandið ykkar. Hundar sem þjálfaðir eru með verðlaunum sýna tilhneigingu til öruggari tengsla við eigandann og læra ný verkefni betur (Vieira de Castro og félagar, 2019). Það er ekki bara hvað þú gerir með hundinum, heldur hvernig. Hlý og hvetjandi nálgun lækkar streitu hundsins á meðan hörð og skipandi nálgun hækkar hana, jafnvel í nákvæmlega sama leik (Horváth og félagar, 2008). Þú þarft því aldrei að velja á milli mildi og árangurs.
Svona byrjar þú
Byrjaðu einfalt. Veldu eina hegðun, til dæmis að setjast, og verðlaunaðu hundinn um leið og hann gerir rétt með góðu þjálfunarnammi. Æfðu í stuttum og glaðlegum lotum, nokkrum sinnum á dag, og auktu smám saman erfiðleikann. Viltu læra þetta almennilega frá grunni? Grunnnámskeiðið okkar byggir allt á jákvæðri styrkingu, og þú getur skoðað öll námskeiðin okkar til að finna það sem hentar ykkur.
Heimildir
- Cooper o.fl. (2014), PLOS ONE: rafmagnsólar bornar saman við verðlaunaþjálfun
- Vieira de Castro o.fl. (2020), PLOS ONE: áhrif harðra aðferða á velferð hunda
- Vieira de Castro o.fl. (2019), Applied Animal Behaviour Science: þjálfunaraðferðir og tengsl hunds og eiganda
- Horváth o.fl. (2008), Hormones and Behavior: hvernig nálgun eigandans hefur áhrif á streitu hundsins
- Verðlaunaðu strax, innan einnar sekúndu, svo hundurinn tengi rétt.
- Notaðu lítil og góð verðlaun og æfðu í stuttum, glaðlegum lotum.
- Þú þarft aldrei að velja á milli mildi og árangurs, jákvæð þjálfun skilar hvoru tveggja.
Stofnandi Hundakúnst og hundaþjálfari. Þjálfarateymi Hundakúnst vinnur eingöngu með jákvæða styrkingu og býr samanlagt að yfir 20 ára reynslu.