Þurrfóður, blautfóður eða hvort tveggja?
Formið á fóðrinu skiptir minna máli en flestir halda. Það sem ræður mestu um heilsu hundsins er hvort fóðrið er heilfóður, hversu vandaður framleiðandinn er og holdafar hundsins sjálfs.
- Þurrfóður og blautfóður geta bæði verið fullgild næring, formið segir ekkert um gæðin
- Leitaðu að orðinu heilfóður á umbúðunum, þá uppfyllir fóðrið allar næringarþarfir hundsins
- Blautmatur er um þrír fjórðu vatn, skammtarnir eru því stærri og skiptin aldrei gramm á móti grammi
- Það má vel blanda saman þurrfóðri og blautmat, passaðu bara heildarhitaeiningarnar
- Grannur hundur lifir að meðaltali 1,8 árum lengur, holdafarið skiptir mestu máli
Þetta er ein algengasta spurningin sem við fáum í búðinni. Á ég að gefa þurrfóður, blautmat eða bæði? Stutta svarið er að formið skiptir minna máli en flestir halda. Hér förum við yfir hver munurinn er í raun og veru, hvað skiptir máli þegar þú velur og hvernig best er að blanda þessu saman.
Hver er munurinn á þurrfóðri og blautfóðri?
Munurinn er fyrst og fremst vatn. Blautfóður, líka kallað blautmatur eða votfóður, er að stærstum hluta vatn. Í vörunum okkar er rakinn til dæmis 74 til 77 prósent samkvæmt innihaldslýsingum, eða um þrír fjórðu af innihaldinu. Þurrfóður er sama hugmynd án vatnsins, hráefnin eru þurrkuð og hver 100 grömm innihalda því margfalt fleiri hitaeiningar.
Þetta sést vel á tölunum. Blautmatur eins og Luger's Daily Pleasures gefur 92 hitaeiningar í 100 grömmum. Hundur á blautmat þarf því mun stærri skammta en hundur á þurrfóðri. Það er hvorki kostur né galli, bara staðreynd sem þarf að hafa í huga þegar skammtar eru ákveðnir.
Er blautfóður betra en þurrfóður?
Nei, og þurrfóður er heldur ekki betra en blautfóður. Formið eitt og sér segir ekkert um gæði fóðursins. Það sem skiptir máli er hvort fóðrið uppfyllir næringarþarfir hundsins og þar kemur eitt orð á umbúðunum þér til hjálpar: heilfóður.
Heilfóður þýðir að varan uppfyllir allar skilgreindar næringarþarfir hundsins og getur staðið ein og sér sem fæða, samkvæmt evrópsku FEDIAF viðmiðunum. Þurrfóður og blautfóður geta bæði verið heilfóður. Vörur sem eru ekki merktar sem heilfóður, til dæmis flest nammi og ýmislegt sem er hugsað sem viðbót út á matinn, eiga aðeins að vera lítill hluti af heildinni.
Alþjóðasamtök smádýralækna (WSAVA) benda á að gæðamunurinn liggi hjá framleiðandanum frekar en forminu. Í leiðbeiningum Freeman og félaga frá 2011 er mælt með að spyrja: hver setur uppskriftina saman, hvaða gæðaeftirlit er á framleiðslunni og getur framleiðandinn svarað spurningum um innihaldið? Við förum dýpra í valið í greininni um hvað skiptir raunverulega máli þegar þú velur hundafóður og á fóðursíðunni okkar.
Það sem skiptir raunverulega máli: holdafar hundsins
Sterkasta staðreyndin í allri fóðrun hunda snýst hvorki um þurrt né blautt. Rannsókn Kealy og félaga frá 2002 fylgdi Labrador hundum alla ævi, þar sem annar hundurinn í hverju pari fékk fjórðungi minna að borða en systkini hans. Grönnu hundarnir lifðu að meðaltali 1,8 árum lengur og fengu liðvandamál mun seinna á ævinni. Holdafar hundsins hefur því meiri áhrif á heilsu hans og lífslengd en spurningin um form fóðursins.
Í framkvæmd þýðir þetta: vigtaðu skammtana frekar en að áætla þá, fylgstu með holdafari hundsins, þú átt að finna rifbeinin auðveldlega og sjá mitti, og haltu nammi innan við 10 prósent af daglegum hitaeiningum. Meira um þetta í greininni um af hverju grannur hundur lifir lengur.
Má blanda saman þurrfóðri og blautmat?
Já, og það er einmitt það sem margir gera. Ef báðar vörurnar eru heilfóður er blandan einföld í framkvæmd, þú minnkar bara þurrfóðurskammtinn á móti blautmatnum svo heildarmagn hitaeininga haldist rétt. Mundu að 100 grömm af blautmat innihalda mun færri hitaeiningar en 100 grömm af þurrfóðri, skiptin eru því aldrei gramm á móti grammi.
Fyrir matvanda hunda er skeið af blautmat út á þurrfóðrið einföld leið til að auka áhugann á matnum án þess að skipta alveg um fóður.
Margir viðskiptavinir okkar eru með þurrfóðrið í áskrift og bæta blautmat við eftir þörfum, til dæmis Fish4Dogs Finest Complete sem er heilfóður úr 70 prósent laxi.
Hreinsar þurrfóður tennurnar?
Þetta er lífseig hugmynd en þú getur ekki treyst á fóðrið eitt í tannhirðunni, hvorki þurrt né blautt. Tannholdssjúkdómur er einn algengasti sjúkdómurinn í fullorðnum hundum samkvæmt samantekt Wallis og Holcombe frá 2020. Tannburstun er áhrifaríkasta vörnin og nagbein með VOHC innsigli eru gagnleg viðbót en koma ekki í stað burstunar. Um þetta má lesa nánar í greininni um tannheilsu hunda.
Svona ákveður þú
Veldu fóður sem er merkt heilfóður og hentar aldri hundsins, hvort sem það er þurrt, blautt eða blanda af hvoru tveggja. Haltu hundinum grönnum, það er stærsta einstaka heilsuákvörðunin sem þú tekur fyrir hann. Ef þú vilt skoða úrvalið erum við með þurrfóður og blautmat í búðinni og á netinu, og þú mátt alltaf kíkja við eða hringja ef þú vilt ráð fyrir þinn hund.
Heimildir
- FEDIAF Nutritional Guidelines (2025). European Pet Food Industry Federation. europeanpetfood.org
- Freeman L, Becvarova I, Cave N o.fl. (2011). WSAVA Nutritional Assessment Guidelines. Journal of Small Animal Practice 52(7). doi.org/10.1111/j.1748-5827.2011.01079.x
- Kealy RD o.fl. (2002). Journal of the American Veterinary Medical Association 220(9). doi.org/10.2460/javma.2002.220.1315
- Wallis C, Holcombe LJ (2020). Journal of Small Animal Practice 61(9). doi.org/10.1111/jsap.13218
- Veldu fóður merkt heilfóður frá framleiðanda sem getur svarað spurningum um innihald og gæðaeftirlit
- Vigtaðu skammtana og fylgstu með holdafari, grannur hundur er stærsta heilsuákvörðunin
- Blautmatur virkar vel út á þurrfóðrið, minnkaðu þá þurrfóðurskammtinn á móti
- Hvorki þurrfóður né blautmatur kemur í stað tannburstunar
Stofnandi Hundakúnst og hundaþjálfari. Þjálfarateymi Hundakúnst vinnur eingöngu með jákvæða styrkingu og býr samanlagt að yfir 20 ára reynslu.
